Khi chiều xuống, Pù Bin dần trở về với sự yên tĩnh vốn có của một bản nhỏ giữa núi rừng. Gió mát hơn, những căn nhà bắt đầu lên đèn và sau một ngày khám phá, mọi người lại có thời gian cùng nhau ngồi bên một bữa cơm, trò chuyện và tận hưởng không khí bình yên của bản.
Nhưng có những buổi tối ở Nhà Của Bin lại rộn ràng hơn một chút. Trước sân nhà sàn, những cây sạp được đặt xuống, tiếng nhạc vang lên và mọi người gọi nhau cùng tham gia. Chẳng cần biết nhảy từ trước, chỉ một lúc sau, tiếng sạp hòa cùng tiếng cười đã làm khoảng sân nhỏ trở thành một cuộc vui thật sự.
Nhảy sạp – Khi những bước chân cùng chung một nhịp
Nhảy sạp là một hoạt động văn hóa quen thuộc trong đời sống lễ hội của nhiều cộng đồng dân tộc vùng cao. Những cây tre được đặt song song, người ngồi hai bên phối hợp đưa sạp theo nhịp, còn người tham gia phải khéo léo bước chân vào khoảng trống rồi nhanh chóng chuyển bước khi hai cây sạp khép lại.
Nhìn bà con nhảy, từng bước chân dường như rất nhẹ nhàng. Nhưng với người lần đầu thử, mọi chuyện lại không dễ đến vậy. Phải vừa nghe tiếng sạp, vừa quan sát, vừa nhớ nhấc chân đúng lúc.
Những bước đầu tiên thường còn ngập ngừng. Có người mắt mải nhìn sạp mà chân chẳng biết bước về đâu, có người vừa vào được vài nhịp đã bị “kẹt” lại rồi cả nhóm cùng bật cười. Nhưng chỉ cần thử thêm vài lần, mọi người dần bắt được nhịp và bắt đầu bước tự tin hơn.
Một cuộc vui chẳng cần phải quen nhau từ trước
Điều thú vị nhất của nhảy sạp có lẽ nằm ở sự kết nối.
Khi tiếng sạp bắt đầu vang lên, chẳng còn quan trọng ai là người trong bản, ai là khách từ phương xa. Người biết nhảy hướng dẫn người chưa biết, người đứng ngoài cổ vũ cho người đang thử sức, rồi lần lượt từng người lại bước vào.
Một người nhảy thành hai người. Hai người rồi thành cả một nhóm.
Có khi mọi người chỉ mới gặp nhau trong ngày hôm ấy, nhưng sau vài vòng sạp đã có thể cười nói như những người quen từ lâu.
Văn hóa bản địa nhờ vậy cũng trở nên gần gũi hơn. Không phải là một điều gì đó chỉ để đứng ngoài quan sát, mà là điều du khách có thể trực tiếp tham gia, cảm nhận và cùng tạo nên.
Một buổi tối rộn ràng giữa Pù Bin
Ban ngày, Pù Bin khiến người ta nhớ bởi những thửa ruộng bậc thang, núi rừng, những con đường quanh bản và nhịp sống chậm rãi của bà con. Còn khi đêm xuống, đôi khi ký ức đẹp nhất lại nằm ngay trước sân một căn nhà sàn.
Là tiếng những thanh tre chạm vào nhau đều đặn. Là tiếng nhạc vang giữa không gian yên tĩnh của núi rừng. Là những bước chân lúc đúng nhịp, lúc còn vụng về và rất nhiều tiếng cười sau mỗi lần có ai đó chẳng kịp nhấc chân.
Với Nhà Của Bin, những hoạt động văn hóa như nhảy sạp không chỉ giúp chuyến đi có thêm niềm vui. Điều ý nghĩa hơn là tạo ra một khoảng thời gian để du khách và người dân địa phương thực sự ở bên nhau, cùng tham gia và cùng chia sẻ một trải nghiệm.
Nhớ Pù Bin qua một nhịp sạp
Một chuyến đi có thể để lại rất nhiều kỷ niệm. Có người nhớ một buổi sáng săn mây, có người nhớ những thửa ruộng bậc thang hay một bữa cơm nóng trong căn nhà sàn.
Và cũng có người sẽ nhớ Pù Bin bằng một buổi tối rất vui – khi mình lần đầu bước vào những cây sạp, loay hoay tìm nhịp rồi bật cười cùng những người vừa mới quen.
Có lẽ đó cũng là một trong những cách đẹp nhất để văn hóa được sẻ chia: không chỉ nhìn thấy, không chỉ nghe kể, mà được cùng nhau bước vào, cùng vui và cùng tạo nên một ký ức.
Để rồi sau chuyến đi, khi nhớ về Pù Bin, đâu đó vẫn còn vang lên tiếng sạp đều đều và tiếng cười rộn ràng giữa sân nhà sàn.
Nhà Của Bin – Pù Bin, Mai Châu
