Mỗi vùng đất đều có một hương vị riêng để người ta nhớ về. Với Pù Bin, đó không phải những món ăn quá cầu kỳ hay cách trình bày đẹp mắt, mà là một mâm cơm giản dị được làm từ những nguyên liệu gần gũi với núi rừng, ruộng nương và cuộc sống thường ngày của bà con.
Đến Nhà Của Bin, thưởng thức ẩm thực không chỉ là thưởng thức những món ăn của người Thái, mà còn là một cách để du khách hiểu thêm về vùng đất, văn hóa và con người nơi đây.
Những nguyên liệu bình dị từ núi rừng Pù Bin
Ẩm thực ở Nhà Của Bin bắt đầu từ những nguyên liệu rất gần gũi với cuộc sống của bà con: gà đồi, cá, ốc núi, rau theo mùa, gạo nếp cùng những loại gia vị đặc trưng như mắc khén, sả, gừng, thì là… Có những thứ được nuôi trồng ngay trong bản, có những loại rau được hái theo mùa, cũng có những nguyên liệu phải chờ đúng thời điểm mới có.
Như ốc núi, sau những ngày mưa, bà con thường lên rừng, tìm quanh các khe đá, bụi cây để bắt về chế biến. Hay những loại rau theo mùa, hôm nay trên mâm cơm có thể có nhưng vài tháng sau lại được thay bằng một loại rau khác.
Bởi vậy, mâm cơm ở Pù Bin cũng mang theo nhịp điệu của tự nhiên. Mùa nào thức ấy, có gì ngon trong vườn, ngoài ruộng hay trên núi thì lại có thêm một hương vị mới trong bữa ăn.
Cách chế biến giản dị, giữ trọn hương vị tự nhiên
Người Thái ở Pù Bin không chế biến món ăn theo cách quá cầu kỳ. Nướng, đồ, luộc… là những phương pháp quen thuộc, vừa phù hợp với nguyên liệu địa phương, vừa giúp giữ lại hương vị tự nhiên của món ăn.
Một trong những món mang đậm nét ẩm thực của người Thái nơi đây là cá đồ lá chuối. Cá được tẩm ướp cùng mắc khén, sả, gừng, thì là, lá đu đủ và các loại gia vị, sau đó gói trong lá chuối rồi đặt vào chõ đồ. Khi lớp lá chuối được mở ra, hơi nóng mang theo mùi thơm của cá và các loại gia vị hòa quyện vào nhau, tạo nên một hương vị rất riêng.
Hay đôi khi chẳng cần một món ăn đặc biệt. Một phần xôi nếp vừa đồ còn nóng, ăn cùng món nướng, rau theo mùa và một chút chẩm chéo cũng đủ để cảm nhận sự mộc mạc trong ẩm thực vùng cao.
Những hương vị giản đơn, vậy mà gây thương nhớ
Mỗi chuyến đi đều để lại một vài điều khiến người ta nhớ về vùng đất mình từng đặt chân đến. Với Pù Bin, bên cạnh những thửa ruộng bậc thang, núi rừng hay những buổi sáng mây phủ quanh bản, ký ức đôi khi lại đến từ những hương vị rất nhỏ.
Có thể là mùi mắc khén thơm trong một món nướng, vị dẻo của xôi nếp, một gói cá vừa mở lớp lá chuối, đĩa rau theo mùa hay đơn giản là một buổi tối ngồi trên căn nhà sàn, bên mâm cơm nóng và nghe mọi người kể cho nhau những câu chuyện rất đời thường.
Ẩm thực Nhà Của Bin là như vậy – không cầu kỳ, không xa hoa, mà được tạo nên từ những gì gần gũi nhất với cuộc sống của bà con. Mỗi món ăn mang một chút hương vị của núi rừng, của ruộng nương và cả sự chân thành của những con người nơi đây.
Có lẽ cũng chính những điều giản đơn ấy, khi rời Pù Bin rồi, lại trở thành hương vị khiến người ta thương nhớ.
Nhà Của Bin – Pù Bin, Mai Châu
